Ο πιανίστας Άρης Γραικούσης, με αφορμή τα 270 χρόνια από τη γέννηση του Mozart, αφιερώνει ένα ρεσιτάλ στον μεγάλο συνθέτη, επισημαίνοντας ότι η μουσική του παραμένει βαθιά ανθρώπινη και διαχρονική. Μέσα από έναν συνδυασμό γνωστών και σπάνιων έργων, αλλά και μεταγραφών των Liszt και Czerny, επιδιώκει να δημιουργήσει ένα μουσικό ταξίδι που αναδεικνύει τη λυρικότητα και τη δραματική ένταση του Mozart. Ιδιαίτερη θέση κατέχει η Φαντασία K. 475, την οποία θεωρεί αποκαλυπτική για τον εσωτερικό κόσμο του συνθέτη. Στόχος του είναι το κοινό να φύγει από τη συναυλία με συγκίνηση και εσωτερική γαλήνη.
Τι σας ώθησε να αφιερώσετε ένα ολόκληρο ρεσιτάλ στη μουσική του Mozart με
αφορμή τα 270 χρόνια από τη γέννησή του;
Η επέτειος ήταν η αφορμή, αλλά όχι ο μοναδικός λόγος. Ο Mozart είναι ένας συνθέτης που επιστρέφει
κανείς σε αυτόν ξανά και ξανά, σε διαφορετικές φάσεις της ζωής του, και κάθε φορά ανακαλύπτει κάτι
καινούριο. Ένα ολόκληρο ρεσιτάλ αφιερωμένο στη μουσική του είναι για μένα ένας τρόπος να τιμήσω όχι
μόνο την ιδιοφυΐα του, αλλά και τη διαχρονική ανθρώπινη διάσταση της μουσικής του.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τόσο γνωστά όσο και σπάνια έργα. Ποιο ήταν το
κριτήριο για την επιλογή αυτών των συγκεκριμένων κομματιών;
Το βασικό κριτήριο ήταν η δημιουργία ενός μουσικού αφηγήματος. Επιθυμώ το πρόγραμμα να
λειτουργεί σαν ένα ταξίδι. Τα πιο γνωστά έργα προσφέρουν σημεία αναφοράς στο κοινό, ενώ τα
σπανιότερα φωτίζουν γνωστές πτυχές της γραφής και της σκέψης του Mozart. Ο συνδυασμός
πιστεύω, δημιουργεί μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του συνθέτη.
Πώς προσεγγίζετε τη φαινομενική απλότητα της μουσικής του Mozart, προκειμένουνα αναδείξετε την εκφραστικότητα και τη δραματική ένταση που κρύβει;
Η απλότητα του Mozart είναι συχνά παραπλανητική. Η ερμηνεία των έργων απαιτεί απόλυτο
έλεγχο, καθαρότητα, ακρίβεια και εσωτερική συγκέντρωση. Προσπαθώ να αφήνω τη φράση, τις
παύσεις και την αρμονία να μιλήσουν από μόνες τους. Εκεί, γεννιέται η δραματική ένταση.
Στη συναυλία περιλαμβάνονται δύο σπάνιες μεταγραφές για πιάνο. Τι σημαίνει για
εσάς να ερμηνεύετε έργα του Mozart μέσα από την οπτική κορυφαίων μεταγραφέων
όπως ο Liszt και ο Czerny;
Οι μεταγραφές πάντα αποτελούν έναν διάλογο ανάμεσα σε μεγάλες προσωπικότητες της
μουσικής φιλολογίας. Μέσα από τη ματιά του Liszt ή του Czerny, ο Mozart αποκτά μια
διαφορετική διάσταση, πιο ρομαντική και πιο δεξιοτεχνική. Για έναν πιανίστα, είναι ιδιαίτερα
συναρπαστικό να ισορροπεί ανάμεσα στον σεβασμό προς το πρωτότυπο και στη δημιουργική
ματιά του συνθέτη που δημιούργησε τη μεταγραφή.
Ποιο από τα έργα του Mozart θεωρείτε ότι αποκαλύπτει περισσότερο τον εσωτερικό
του κόσμο και γιατί;
Όλα τα έργα που έχω επιλέξει τα αγαπώ και τα θαυμάζω. Ξεχωρίζω την Φαντασία k. 475
σε ντο ελάσσονα κλίμακα. Ιδιαίτερα οι αργές κινήσεις, αποκαλύπτουν έναν Mozart βαθιά
ανθρώπινο, ευάλωτο και στοχαστικό. Εκεί η μουσική του μοιάζει να ξεπερνά κάθε κοινωνικό ή
αισθητικό πλαίσιο και μιλά άμεσα για τη μοναξιά, τη μελαγχολία, τη δραματικότητα, αλλά και την
τρυφερότητα και την αποδοχή.
Υπάρχουν στιγμές στο πρόγραμμα τις οποίες θεωρείτε ιδιαίτερα απαιτητικές
τεχνικά ή συναισθηματικά για έναν πιανίστα;
Τα έργα που θα ερμηνεύσω απαιτούν μεγάλη τεχνική ακρίβεια. Προσωπικά θεωρώ πιο
απαιτητικές τις στιγμές όπου η τεχνική πρέπει σχεδόν να “εξαφανιστεί”. Το να διατηρήσεις
ένταση, συγκέντρωση και εσωτερικό παλμό σε φαινομενικά απλές γραμμές είναι συχνά η
μεγαλύτερη πρόκληση.
Πώς πιστεύετε ότι η μουσική του Mozart παραμένει διαχρονική και συνεχίζει να
εμπνέει σύγχρονους καλλιτέχνες;
Η μουσική του Mozart είναι διαχρονική. Συνδυάζει απλότητα, βάθος, ένταση, σιωπή.
Αγγίζει τα συναισθήματα κάθε εποχής και εμπνέει νέους δημιουργούς.
Με ποιο μήνυμα ή συναίσθημα θα θέλατε να φύγει το κοινό από αυτή τη βραδιά;
Θα είμαι ικανοποιημένος, αν το κοινό νιώσει την χαρά τη συγκίνηση, και αυτή τη βαθιά
αίσθηση εσωτερικής γαλήνης που δημιουργεί η μουσική του Mozart.
Ως πιανίστας, τι σας συγκινεί προσωπικά περισσότερο στη μουσική του Mozart: η
λυρικότητα, η θεατρικότητα ή η πρωτοποριακή του σκέψη;
Μέσα από απλές μελωδίες εκφράζει ανθρώπινα συναισθήματα με μοναδικό τρόπο! Με
συγκινεί η λυρικότητά του…
Στις μέρες μας διαπιστώνεται ένα έλλειμμα μουσικής παιδείας στον μέσο Έλληνα
και στη μέση Ελληνίδα. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό;
Πιστεύω ότι οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως περιορισμένη παρουσία της
μουσικής στο σχολείο, έλλειψη πρόσβασης σε ποιοτικές πολιτιστικές εμπειρίες και φυσικά η
καθημερινή πολύωρη επαφή με τα μέσα τεχνολογίας, social media κλπ.
Με ποιο τρόπο θα μπορούσε το σχολείο να συμβάλει στην μουσική καλλιέργεια
των παιδιών;
Το σχολείο θα μπορούσε να δώσει έμφαση στην επαφή με τη μουσική, με ακρόαση, συμμετοχή,
συναυλίες και γνωριμία με διαφορετικά είδη και όργανα. Στόχος δεν είναι να γίνουν όλοι
μουσικοί, αλλά να μάθουν να ακούν, να αισθάνονται, να εκφράζονται και κυρίως να
καλλιεργηθούν πνευματικά.
Ποια τα μελλοντικά σας σχέδια;
Στα άμεσα σχέδιά μου περιλαμβάνονται νέες συναυλίες και συνεργασίες. Παράλληλα, με
ενδιαφέρει ιδιαίτερα η εκπαιδευτική διάσταση της μουσικής και πάντα η επαφή με νέο κοινό.
