Τον Ευθύμη Μπαλαγιάννη τον συναντάμε φέτος στο θέατρο "Αργώ" όπου σκηνοθετεί, αλλά και πρωταγωνιστεί στην παράσταση "Το Μαύρο Κουτί" του Γιώργου Ηλιόπουλου.
Φέτος σκηνοθετείτε το έργο “Το μαύρο κουτί” του Γιώργου Ηλιόπουλου, στο οποίο και πρωταγωνιστείτε. Γιατί επιλέξατε το συγκεκριμένο έργο;
Όταν πρωτοδιάβασα «Το Μαύρο Κουτί», το έργο μου κέντρισε αμέσως το ενδιαφέρον για πολλούς λόγους. Καταρχάς στο παρελθόν έχω συμμετάσχει ξανά σε έργα του Γιώργου Ηλιόπουλου, του οποίου τη συγγραφική ματιά εκτιμώ βαθύτατα. Το έργο αυτό μας φέρνει αντιμέτωπους με τον ίδιο μας τον εαυτό και αποκαλύπτει τις αλήθειες που κρύβουμε μέσα μας. Η προσέγγιση του Γιώργου Ηλιόπουλου στις εναλλαγές πραγματικότητας – ονείρων, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο παρεμβάλλεται το ονειρικό στοιχείο και οι ψευδαισθήσεις ήταν καθοριστικός λόγος για μένα στο να το επιλέξω.
Πόσο εύκολο είναι για έναν ηθοποιό να παίζει και συγχρόνως να σκηνοθετεί τον ρόλο του;
Είναι μία αρκετά δύσκολη και απαιτητική συνθήκη στην οποία έχω ξαναβρεθεί στο παρελθόν, αλλά παρόλες τις δυσκολίες αυτές θεωρώ πως αποτέλεσε κίνητρο για μένα να δω τα όρια του εαυτού μου και να δουλέψω πάνω σε δύο ρόλους ταυτόχρονα, του ηθοποιού και του σκηνοθέτη. Σίγουρα το φίλτρο του ηθοποιού υπερισχύει κάποιες φορές, όμως εκεί έγκειται η γοητεία και το ερέθισμα, ώστε να μπορέσω να αφοσιωθώ και να δουλέψω σκληρά στον εκάστοτε ρόλο ξεχωριστά με απόλυτη αφοσίωση.
Ποια είναι η σκηνοθετική πρόκληση της συγκεκριμένης παράστασης;
«Το Μαύρο Κουτί» είναι ένα έργο πολύπλευρο που θίγει πολλά κοινωνικά ζητήματα, τα οποία ήθελα να προσεγγίσω, αλλά μέσα από ένα σκηνικό κόσμο και μια σκηνοθετική ματιά πιο συμβολική και με μια πιο απόκοσμη διάθεση θα έλεγα. Ήταν μια πρόκληση και ένα κίνητρο ένα τόσο διαχρονικό και ρεαλιστικό έργο να του δώσω μια απόχρωση παράξενη και μέσα σε όλη την ποικιλομορφία, που διαθέτει, να το σκηνοθετήσω κάτω από ένα διαφορετικό πρίσμα.
Τι θα θέλατε να έχει κατακτήσει ο θεατής μόλις κλείσει η αυλαία;
Θα ήθελα ο θεατής να φύγει πιο σκεπτόμενος. Να προβληματιστεί. Και ενδεχομένως να αναθεωρήσει κάποια από τα πιστεύω του, να αντιμετωπίσει και να αγαπήσει τον εαυτό του περισσότερο, να αντικρίσει τον συνάνθρωπο του στα μάτια και οι σχέσεις που συνάπτει να είναι πιο αληθινές. Το Μαύρο Κουτί βασίζεται όχι μόνο στην σχέση του γιου με τον πατέρα, αλλά σε όλες τις ανθρώπινες σχέσεις, γι’ αυτό και ελπίζω, έστω και σε έναν μικρό βαθμό, όποιος έρθει, να αναλογιστεί και να σκεφτεί καλύτερα πώς μπορεί να τις κάνει πιο ανθρώπινες και ουσιαστικές σε μια εποχή όπου οι ανθρώπινες σχέσεις βιώνουν και αυτές τη δική τους κρίση όλο και περισσότερο και διαμορφώνονται με κριτήριο το συμφέρον και όχι την ανιδιοτέλεια.
Τι είναι αυτό που καθιστά το συγκεκριμένο έργο τόσο επίκαιρο, αλλά και τόσο διαχρονικό συνάμα;
Το έργο είναι επίκαιρο και διαχρονικό και σαφώς αφορά τη σημερινή κοινωνία, την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων και τις ανθρώπινες σχέσεις. Αφορά σε πολύ σημαντικό βαθμό τους σημερινούς νέους και τη θέση τους για την οικογένεια, τα ιδανικά τους. Ο θεσμός της οικογένειας περνάει κρίση και η μοναξιά ειδικά στην τρίτη ηλικία είναι κυρίαρχο στοιχείο της εποχής μας. Θεωρώ πως οι νέοι πρέπει να βρουν τις ισορροπίες τους και να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο στους γονείς τους, στην οικογένεια τους, καθώς ο χρόνος είναι αμείλικτος και δε γυρνάει πίσω.
Ο Ιρλανδός συγγραφέας Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω είχε πει πως “Η ποιότητα ενός θεατρικού έργου είναι η ποιότητα των ιδεών του”. Ποιες είναι η ιδέες του θεατρικού έργου “Το μαύρο κουτί”;
«Το Μαύρο κουτί» είναι ένα έργο «συγγνώμης». Μιλάει για τη στιγμή που συνειδητοποιείς πως ό,τι επεδίωκες στην ζωή σου, είναι αυτό που στο τέλος μπορεί να σε καταστρέψει. Πραγματεύεται την καθημερινή μάχη της ανθρώπινης φύσης και της απάνθρωπης εποχής που ζούμε. Μια κοινωνία που δεν αντέχει να κρατάει στους ώμους της το βάρος της πραγματικότητας. Η συνεχής επιδίωξη της κατάκτησης του ιδανικού και αψεγάδιαστου ονείρου, των άπιαστων θέλω, οδηγούν σε έναν μονόδρομο με οδηγό πια το «εγώ» και όχι το «εμείς».
Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί μία μαύρη κωμωδία, που επικεντρώνεται στην ταραχώδη σχέση πατέρα-γιου. Με τις οικογενειακές σχέσεις καταπιάνονται κυρίως ξένοι συγγραφείς. Πού θεωρείται ότι οφείλεται αυτό; Γιατί υστερούμε σε αυτό το είδος;
Δυστυχώς αυτό είναι μια πραγματικότητα που τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να ενσωματώνεται και στη δική μας κοινωνία. Σε μια Ελλάδα που οι πολίτες έχουν κύριο μέλημα τους την επιβίωση τους στη δύσκολη οικονομική κατάσταση που βιώνουμε, οι οικογενειακές σχέσεις έχουν διασαλευτεί σε μεγάλο βαθμό. Ζούμε σε μια εποχή παγκοσμίως, στην οποία θεωρώ ότι οι άνθρωποι δυσκολεύονται να δημιουργήσουν σχέσεις αγάπης και εμπιστοσύνης και γι’ αυτό πιστεύω πως είναι επιτακτική ανάγκη περισσότερο από ποτέ να συνειδητοποιήσουμε πως κανένας άνθρωπος δεν έχει γεννηθεί για να είναι μόνος του. Ένας άνθρωπος χωρίς συνοδοιπόρους και αληθινή αγάπη είναι ψυχικά κενός.
Κλείνοντας θα ήθελα να προσθέσω ένα απόσπασμα του Σαμαράκη από το «Ζητείται Ελπίς» : «Ποτέ άλλοτε οι στέγες των σπιτιών των ανθρώπων δεν ήταν τόσο κοντά η μία στην άλλη, όσο είναι σήμερα, και ποτέ άλλοτε οι καρδιές των ανθρώπων δεν ήταν τόσο μακριά η μία από την άλλη όσο είναι σήμερα».
