Παρά την εμφάνιση του COVID-19 στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς στην πόλη Γούχαν της επαρχίας Χουμπέι στην Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας και τα ακραία μέτρα που είχαν παρθεί ήδη από αρκετές Ασιατικές κυβερνήσεις, η Ευρώπη φαίνεται να πίστευε ότι είχε ανοσία.
«Είναι η μεγαλύτερη υγειονομική κρίση που έχουμε αντιμετωπίσει. Αυτή είναι μια κρίση για εμάς και ένα μεγάλο τεστ. Η πανδημία θα έχει αναπόφευκτα μεγάλο αντίκτυπο στην οικονομία και την κοινωνία», είχε δηλώσει στις 23 Φεβρουαρίου ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, σε μια σπάνια δήλωση στην Κεντρική Κινέζικη Τηλεόραση (CCTV), η οποία θα έπρεπε να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου στα μέλη-κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), τα οποία μέχρι τότε δεν είχαν κάνει κάποια σοβαρή προετοιμασία για την αντιμετώπιση του νέου κορωνοϊού.
Αξίζει να αναφερθεί ότι το Χονγκ Κονγκ, τα Μακάο, η Ταϊβάν, το Βιετνάμ, η Σιγκαπούρη και μια σειρά από άλλα κράτη και ειδικές διοικητικές περιφέρειες στην Ασία παρότι βρίσκονταν εγγύτερα στην Κίνα από ότι η ΕΕ, έχουν καταφέρει να περιορίσουν πολύ πιο αποτελεσματικά τη διασπορά του ιού συγκριτικά με τα ευρωπαϊκά κράτη, στα οποία συμπεριλαμβάνεται, βεβαίως, και η Ελλάδα. Επιπλέον, αξίζει να αναφερθεί ότι πολλές από αυτές τις περιοχές δεν χρειάστηκε να οδηγηθούν τόσο σύντομα σε ακραία μέτρα όπως η απαγόρευση της κυκλοφορίας, η παύση της επαγγελματικής απασχόλησης μεγάλης μερίδας του πληθυσμού κτλ. Ωστόσο, εξαρχής υπήρξε μια πολύ πιο σοβαρή αντιμετώπιση.
Επί παραδείγματι, στο Χονγκ Κονγκ, το οποίο ανακηρύχθηκε ήδη από τις 25 Ιανουαρίου 2020 σε κατάσταση ανάγκης, υπήρχε αυστηρός έλεγχος σε πτήσεις για τον εντοπισμό του ιού, σε πολυσύχναστα μέρη, όπως τα Πανεπιστήμια, ενώ υπήρχε και καραντίνα 14 ημερών για όσους ερχόντουσαν από ενδημικές περιοχές. Επιπλέον, είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι με το που εντοπίστηκε η διασπορά του ιού στην Ιταλία, έγινε γνωστό τόσο από τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, όσο και από άλλους κυβερνητικούς φορείς ότι όλοι όσοι έχουν ταξιδέψει στην περιοχή της Λομβαρδίας και της Βενετίας θα μπαίνουν σε καραντίνα για 14 ημέρες. Υπενθυμίζεται ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή, δηλαδή κοντά στις 25 Φεβρουαρίου και λίγο νωρίτερα, η Ελλάδα δεν είχε πάρει ουσιαστικά μέτρα παρά την εγγύτητα με την Ιταλία.
Παράλληλα, με όλα αυτά υπήρχε διαρκής ενημέρωση του κοινού με τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, τρόποι κατασκευής χειροποίητων μασκών στο σπίτι, ψυχολογική υποστήριξη, τρόποι άθλησης εντός του σπιτιού, μέχρι και διαδραστικό χάρτη με τα κτίρια και τα άτομα που έχουν μολυνθεί ώστε να είναι οι πολίτες ενημερωμένοι και να τα αποφεύγουν (μπορείτε να δείτε τον χάρτη εδώ). Η δε πανδημία βρήκε το Χονγκ Κονγκ σε μια πρωτοφανή κατάσταση καθώς αντιμετώπιζε εκτεταμένες συγκεντρώσεις και διαμαρτυρίες για παραπάνω από επτά μήνες, με την κυβέρνηση να θεωρείται ξένο σώμα από τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών.
Ένα άλλο παράδειγμα φαίνεται να είναι η Σιγκαπούρη, η οποία αντιλήφθηκε και αυτή από νωρίς τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ένα μέτρο που φαίνεται να πήρε η Σιγκαπούρη, το οποίο δεν ακολουθείται στην Ελλάδα, είναι ότι κρατούσε όπως και η Κίνα όσους είχαν διαγνωστεί θετικούς στον ιό σε κρεβάτια στο νοσοκομείο. Στο Γούχαν για παράδειγμα περίπου 50.000 κρεβάτια στα προσωρινά νοσοκομεία δεν ήταν για αυτούς που είχαν νοσήσει σοβαρά, αλλά για εκείνους που εμφάνιζαν μέτρια συμπτώματα. Παράλληλα, φαίνεται να υπάρχει εντοπισμός των επαφών των φορέων του ιού και ο έλεγχός τους, καθώς και καραντίνα με αυστηρό έλεγχο. Εκτός αυτού, η Σιγκαπούρη ανακοίνωσε ένα γενναίο πακέτο περίπου 34 δισεκατομμυρίων αμερικανικών δολαρίων για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που θα προκύψουν στην οικονομία της λόγω του κορονοϊού. Ένα από τα καινούρια μέτρα φέρεται να είναι η γενναία στήριξη των εργαζομένων.
Ένα ακόμα παράδειγμα θα μπορούσε να είναι η Ταιβάν, η οποία ήδη από τα τέλη του Δεκεμβρίου είχε ενημερώσει τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για ενδεχόμενα κρούσματα, ενώ κινητοποίησε και αυτή τον κρατικό μηχανισμό για να εντοπίζει τα κρούσματα μέσω τακτικών ελέγχων και καλής κεντρικής κυβερνητικής σχεδίασης. Στην Ταϊβάν υπήρχαν και υπάρχουν και ιδιαίτερα αυστηρά πρόστιμα για όσους δεν τηρούσαν την καραντίνα ώστε οι πολίτες να συνετιστούν και να μην διασπείρουν τον ιό. Επίσης, υπήρχε διασφάλιση από το ξεκίνημα ότι θα υπάρχει ο κατάλληλος ιατροφαρμακευτικός εξοπλισμός για την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης πανδημίας.
Από όλα τα παραπάνω, φαίνεται ότι η ΕΕ έπρεπε να είχε κινηθεί πολύ πιο γρήγορα και να είχε ακολουθήσει πολύ διαφορετική προσέγγιση στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Ήταν γνωστό εδώ και καιρό οι διαστάσεις που θα μπορούσε να λάβει ο ιός αν δεν υπήρχαν τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα και ο κατάλληλος σχεδιασμός, κάτι το οποίο φαίνεται να μην είχαν αντιληφθεί συλλήβδην στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Η προσωπική ευθύνη, η κοινωνική συνείδηση, ο σοβαρός και αποτελεσματικός κρατικός μηχανισμός και το σοβαρό και υπεύθυνο πολιτικό προσωπικό φαίνεται να είναι μερικά από τα κύρια στοιχεία για την αντιμετώπιση της πανδημίας.
Γιατί άραγε τα κράτη-μέλη της ΕΕ ξέχασαν τόσο γρήγορα τα δημοκρατικά ιδεώδη και κατέφυγαν σε μεμονωμένες κινήσεις αντί για μια έγκαιρη και συλλογική αντιμετώπιση της πανδημίας;
