Φέρνοντας την "άνοιξη"
"Το χελιδόνι" του Καταλανού συγγραφέα Γκιλιέμ Κλούα είναι ένα από τα πιο προσωπικά κείμενα της φετινής θεατρικής σεζόν. Γραμμένο λίγους μήνες μετά την τρομοκρατική επίθεση της 12ης Ιουνίου του 2016 στο γκέι μπαρ "Pulse" του Ορλάντο, που άφησε πίσω της 49 νεκρούς και 58 τραυματίες, ξεκινά από το τραγούδι και το μάθημα γνωριμίας μεταξύ ενός νεαρού, του Ραμόν ( Δημήτρης Τσίκλης ), και της δασκάλας φωνητικής, της Αμέλιας ( Κατερίνα Διδασκάλου ), για να προχωρήσει σε συνεχόμενες αποκαλύψεις για το παρελθόν και των δυο τους με κοινό σημείο αναφοράς τον εραστή του πρώτου και αδικοχαμένο γιο της δεύτερης, τον Ντάνι.
Ο Κλούα καταφέρνει μέσα από μία φαινομενικά απλή ιστορία να αγγίξει μία πληθώρα ζητημάτων, όπως είναι οι σχέσεις γονέων και παιδιών, το πόσο καλά γνωρίζουν, επικοινωνούν ( ή επηρεάζουν ) οι πρώτοι τα δεύτερα, ο τρόπος διαχείρισης του πένθους και της απώλειας, η ομοφοβία, η συγχώρεση και η αποδοχή. Ο τρόπος με τον οποίο οι πρωταγωνιστές αλληλεπιδρούν και αρχίζουν τις εκμυστηρεύσεις, παρουσιάζοντας τις πιο ευαίσθητες πλευρές και τα βαθύτερα μυστικά τους, είναι αριστοτεχνικά πειστικός. Τα σταδιακά περάσματα από το μάθημα, στη δικαιολογία για τα κίνητρα του Ραμόν, στη "σύμπτωση" της γνωριμίας του με τον Ντάνι από το σχολείο, καθώς και στη συγκλονιστική περιγραφή του τραγικού συμβάντος της δολοφονίας του τελευταίου χαρακτηρίζονται από απλότητα και ευαισθησία με φράσεις γεμάτες από νοήματα, που προκαλούν τη σκέψη και το συναίσθημα του θεατή.
Κατά μία έννοια αυτές οι διαδοχικές εξομολογήσεις ανάμεσα στον Ραμόν και την Αμέλια βοηθούν στο να ανακαλύψουν διαφορετικές πλευρές του ίδιου προσώπου και μέσω αυτού να επαναπροσδιορίσουν τις μεταξύ τους σχέσεις και τους εαυτούς τους. Ο Ραμόν αντιπροσωπεύει και εκφράζει την προσωπική ζωή του Ντάνι και η Αμέλια την οικογενειακή του με το έργο να παρουσιάζει με αμεσότητα και απόλυτα στοχευμένα το πώς αυτοί οι δύο κόσμοι συνυπάρχουν ή συγκρούονται υπό το βάρος των κοινωνικών προσταγών, οδηγώντας σε παράλληλους βίους, που αναζητούν την ευτυχία μέσα από την υποκρισία και τον φόβο.
Η σχέση μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών αλλάζει όσο διαφοροποιείται και εκείνη του Ραμόν με τον Ντάνι. Από τυχαίος μαθητής σε παλιό συμμαθητή του, σε φίλο και σε εραστή με την Αμέλια να αντιδρά, αναλόγως, άλλοτε με επιφύλαξη, διστακτικότητα, θυμό και αγανάκτηση για το "παιχνίδι" του Ραμόν και άλλοτε με τρυφερότητα και διάθεση συμφιλίωσης με το παρελθόν, βλέποντας σε αυτόν κομμάτια του παιδιού, που έχασε τόσο ξαφνικά.
Το κείμενο του Κλούα σε αρκετές στιγμές του γίνεται ιδιαίτερα προσωπικό, υποδηλώνοντας και την ανάγκη του δημιουργού στο να εκφραστεί και να αποφορτιστεί μέσα από την τέχνη του με αφορμή το συνταρακτικό γεγονός. Σε αυτά τα σημεία ελλοχεύει και ο κίνδυνος του μελοδραματισμού, κάτι που στην περίπτωση της συγκεκριμένης απόδοσης αποφεύγεται χάρη στις προσεγμένες ερμηνείες των ηθοποιών. Δύο μεστές θεατρικές παρουσίες σε μία όμορφη επί σκηνής συνύπαρξη με τη σκηνοθεσία του Αντώνη Γαλέου να αναδεικνύει με διακριτικότητα και ευαισθησία το πρωτότυπο έργο.
Εξαιρετική η Κατερίνα Διδασκάλου, ερμηνεύει με φυσικότητα και χωρίς συναισθηματικές εξάρσεις και υπερβολές μία βασανισμένη γυναίκα από τις κακουχίες της ζωής, τις ενοχές και την ανάγκη για εξιλέωση. Η έκφραση, η κίνηση, οι χρωματισμοί της φωνής δημιουργούν μία πληθώρα συναισθημάτων με απόλυτα ελεγχόμενο τρόπο, χωρίς τους "εκβιασμούς", που έχουμε συνηθίσει να συναντάμε σε παραστάσεις του είδους. Εξίσου σημαντική η παρουσία του Δημήτρη Τσίκλη, ο οποίος δεν βρίσκεται στη σκιά της, αλλά καταφέρνει να συνυπάρξει αρμονικά μαζί της, αποδίδοντας τον Ραμόν στο ίδιο μήκος κύματος με το τελικό αποτέλεσμα να διακρίνεται για τη ζεστασιά και την ανεπιτήδευτη ειλικρίνειά του.
Λιτό το σκηνικό περνάει μάλλον απαρατήρητο σε μία δημιουργία στην οποία κυριαρχούν οι ερμηνείες. Θα μπορούσε να είναι λίγο περισσότερο προσεγμένο, λαμβάνοντας υπόψη πως στις σκηνοθετικές οδηγίες το δωμάτιο της συνάντησης μεταξύ των πρωταγωνιστών περιγράφεται ως "ευρύχωρο... διακοσμημένο με φροντίδα και γούστο" με την εικόνα της εν λόγω εκδοχής να παραπέμπει προς το αδιάφορο.
Απόλυτα ταιριαστή η μουσική του Alex Sid με τη φωνή της Δήμητρας Γαλάνη να "δένει" άψογα με την ατμόσφαιρα της παράστασης, μεταφέροντας τον γλυκόπικρο τόνο της.
Μπροστά στη βία του ρατσισμού και στον φανατισμό εκείνων που αδυνατούν να δουν πέρα από τις αγκυλώσεις και τα στερεοτυπικά στεγανά τους, ο Κλούα αντιπροτείνει μέσα από τη δημιουργία του τη συμφιλίωση, την αποδοχή της διαφορετικότητας και την επούλωση των τραυμάτων. Στο ερώτημα του τι είναι αυτό που ορίζει την ανθρωπιά μας η απάντηση βρίσκεται στην αγάπη, αλλά και στο να μπορούμε να νιώθουμε τον πόνο των άλλων. "Το χελιδόνι" λειτουργεί ως κάθαρση απέναντι στον παραλογισμό της μισαλλοδοξίας, υπενθυμίζοντάς μας πως η ευτυχία βρίσκεται στην ελευθερία της αναζήτησής της και όχι στις απαγορεύσεις και τους περιορισμούς της, που έχουν ως συνέπεια τις πλασματικές σχέσεις και τη συναισθηματική απομόνωση σε έναν κόσμο χωρίς αποδοχή και αγάπη.
Κείμενο: Guillem Clua / Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Παίζουν: Κατερίνα Διδασκάλου, Δημήτρης Τσίκλης
Σκηνοθεσία: Αντώνης Γαλέος
Θέατρο Μουσούρη
Διάρκεια: 75' (χωρίς διάλειμμα)
Πέμπτη - Παρασκευή - Σάββατο (βραδινή) 21:00 / Σάββατο (λαϊκή απογευματινή) - Κυριακή 18:00
Τιμές Εισιτηρίων: Πλατεία - Γενική Είσοδος Σαββάτου - Εορτές 22€ / Εξώστης 20€ / Λαϊκή Απογευματινή 18€ / Φοιτητικό - Νεανικό έως 26 ετών - Άνω των 65 ετών - ΑΜεΑ κάθε Τετάρτη & Πέμπτη 16€ / Ανέργων κάθε Τετάρτη & Πέμπτη 13€
Για περισσότερες πληροφορίες ( ticketmaster.gr ): Το Χελιδόνι
