'Οταν ο Λουίς Σεπούλβεδα συνάντησε τον Κώστα Γάκη
Με αφορμή την παράσταση του Κώστα Γάκη, αλλά και τη σχετικά πρόσφατη απώλεια του Λουίς Σεπούλβεδα, δημιουργό του βιβλίου "Η ιστορία ενός σκύλου που τον έλεγαν Πιστό", από την πανδημία του Covid-19, θεωρείται επιβεβλημένη η σύντομη αναφορά στο έργο και τη ζωή του διάσημου συγγραφέα, δημοσιογράφου και πολιτικού ακτιβιστή.
Η βιογραφία του Λουίς Σεπούλβεδα (Luis Sepúlveda Calfucura) αποδεικνύει πως τα έργα του δεν είναι αποκυήματα της φαντασίας του, αλλά σχετίζονται άμεσα με τα βιώματα και τις προσωπικές του ανησυχίες και διεκδικήσεις. Φυλακίστηκε, βασανίστηκε, εκδιώχτηκε και εξορίστηκε από το στρατιωτικό καθεστώς του δικτάτορα Πινοσέτ, έχοντας μία ταραχώδη ζωή, γεμάτη αγώνες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την προστασία της φύσης και την ελευθερία.
Ανάμεσα στην πληθώρα των σταθμών της ζωής του ξεχωρίζει η συμμετοχή του σε εκστρατεία της UNESCO για την αξιολόγηση του αντίκτυπου του αποικισμού στη φυλή των Σουάρ (Shuar), στα πλαίσια της οποίας έζησε ανάμεσά τους για επτά μήνες, κατανοώντας βαθύτερα τις ρίζες της Λατινικής Αμερικής και ταυτόχρονα της πατρίδας του, της νότιας Χιλής, της φυλής του, των ιθαγενών Mapuche, όπως και την άμεση εξάρτηση αυτών των «Ανθρώπων της Γης» ("mapu" σημαίνει Γη και "che" άνθρωπος) από το φυσικό περιβάλλον.
Βάζοντας στη θέση του αφηγητή έναν σκύλο - πρωταγωνιστή, τον Πιστό (Afmau), το βιβλίο μας μεταφέρει στον τρόπο ζωής των ιθαγενών των δασών του Αμαζονίου και στην αρμονική συνύπαρξή τους με τα στοιχεία της φύσης, αλλά και στην άναρχη ανάπτυξη των μεγάλων εταιρειών υλοτομίας, που τους ξερίζωσαν με τη βία από τη γη τους, απειλώντας με εξαφάνιση τους τελευταίους πνεύμονες του πλανήτη μαζί με τις αρχέγονες παραδόσεις αιώνων. Ο ίδιος αναφέρει πως τo έγραψε για να εκπληρώσει το χρέος του προς τους θείους και τους παππούδες του, που του αφηγούνταν ιστορίες στη γλώσσα Mapudungun, τη διάλεκτο των Mapuche, όταν εκείνος ήταν παιδί, προσπαθώντας να κρατήσουν ζωντανά τα έθιμα, τους θρύλους και τις παραδόσεις τους. Την ίδια στιγμή γίνεται συνεχιστής τους μέσα από τις διηγήσεις του, που απευθύνονται στα παιδιά του και σε εκείνα των ερχόμενων γενεών, διαποτίζοντάς τα, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, με τις αξίες στις οποίες πιστεύει, περιγράφοντας τον παραγκωνισμό και την καταπίεση της φυλής του από τις κυβερνήσεις της χώρας του.
Ο Κώστας Γάκης διασκεύασε το βιβλίο μαζί με τη Νατάσα – Φαίη Κοσμίδου, καταφέρνοντας να αποδώσει με λιτά εκφραστικά μέσα τις εικόνες και την αίσθηση του πρωτότυπου. Υποδυόμενος τον σκύλο Πιστό ζωντανεύει επί σκηνής την αφήγησή του σε μία ερμηνεία γεμάτη κίνηση, ρυθμό και τραγούδι, αντιμετωπίζοντας με τρυφερότητα και σεβασμό το βιβλίο του Σεπούλβεδα, ένα έργο που ως προς τα νοήματά του ταιριάζει με την ιδιοσυγκρασία του ταλαντούχου δημιουργού.
Ακολουθώντας τη δομή του βιβλίου και χρησιμοποιώντας τις λέξεις του Σεπούλβεδα ο Κώστας Γάκης πετυχαίνει σε στιγμές με τις σκηνοθετικές του εμπνεύσεις να δημιουργήσει μία μυσταγωγική ατμόσφαιρα, αξιοποιώντας τους φωτισμούς, τη μουσική και το τραγούδι και μετατρέποντας, παράλληλα, απλά αντικείμενα σε σύμβολα είτε εξουσίας και καταστροφής είτε ελπίδας και αποθέωσης της φύσης. Το νερό και το χιόνι, τα γυμνά πέλματα που αγγίζουν κάθε στιγμή τη "Μάνα Γη", οι στροβιλιζόμενες κορδέλες στον αέρα. Πετυχημένες και οι επιλογές των συμπρωταγωνιστών, προσδίδουν ενέργεια, κέφι και ζωντάνια στο όλο εγχείρημα.
Στο μεγαλύτερο μέρος της η παράσταση καταφέρνει να κρατήσει το ενδιαφέρον, αν και πριν το πετυχημένο τραγούδι στο κλείσιμο παρατηρήσαμε πως οι ιδέες επαναλαμβάνονταν, χάνοντας σε φρεσκάδα. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το ότι το πρωτότυπο υλικό απευθύνεται σε παιδιά με την υπόθεσή του να είναι αρκετά προβλέψιμη και τη γλώσσα του Σεπούλβεδα, παρά την ευαισθησία της, να χαρακτηρίζεται ως πιο απλοϊκή, προκειμένου να είναι και περισσότερο προσεγγίσιμη, αφαιρούν σημεία από την αρχική μαγεία της.
Άποψή μας, λοιπόν, πως σε αυτήν την πιο αφαιρετική της απόδοση, απευθύνεται περισσότερο σε εφήβους, ενώ με μικροαλλαγές θα μπορούσε να είναι εξίσου ιδανική και για τα παιδιά. Οι αντιδράσεις των μικρότερων σε ηλικία θεατών, που χάρηκαν το έργο με την ψυχή τους, συνηγορούν σε αυτήν την αίσθηση. Το θέμα της προστασίας της φύσης και του περιβάλλοντος, το ίδιο το βιβλίο και η συγκεκριμένη εκδοχή δεν συνάδουν με την επιλογή της βραδινής ώρας της παράστασης, ώστε αυτή να είναι προσιτή από όλη την οικογένεια.
Το ταλέντο του Κώστα Γάκη δεδομένο. Για ακόμα μία φορά ζήσαμε από κοντά τη ζεστή επαφή του με το κοινό και την ικανότητά του στο να αυτοσχεδιάζει δημιουργικά. Από την άλλη όμως πλευρά, γνωρίζοντας το τι μπορεί να κάνει ο συγκεκριμένος δημιουργός, περιμέναμε περισσότερα.
Το τελικό αποτέλεσμα καταφέρνει να αποδώσει με επιτυχία το βιβλίο του Σεπούλβεδα, δείγμα αγάπης και σεβασμού προς το πρόσωπό του, επί της ουσίας όμως (αναφερόμενοι στις προσδοκίες μας από την προώθηση και την επιλογή των ωρών της παράστασης) χάνει τον στόχο του, που είναι το κοινό των μικρότερων ηλικιών, αδικώντας την προσπάθεια των συντελεστών του.
Κλείνουμε την αναφορά μας στον Λουίς Σεπούλβεδα και στη θεατρική παράσταση με την ανάμνηση στον επίλογο της ιστορίας του Afmau "Marichiweu peñi" ("Δέκα φορές θα βγούμε νικητές, αδέλφι"), "γιατί έτσι αποχαιρετιούνται οι Άνθρωποι της Γης".
Κείμενο: Λούις Σεπούλβεδα / Μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης
Παίζουν: Κώστας Γάκης, Γιάννης Βασιλώττος, Ελευθερία Μάζαρη , Ιωάννα Παπακωνσταντίνου
Σκηνοθεσία – Μουσική σύνθεση: Κώστας Γάκης / Διασκευή: Κώστας Γάκης, Νατάσα – Φαίη Κοσμίδου
Θέατρο Άλφα ( Ληναίος - Φωτίου )
Διάρκεια: 80' (χωρίς διάλειμμα)
Δευτέρα - Τρίτη 21:00
Γενική είσοδος 10€ / ΟΛΜΕ 7€
Το θέατρο Αλφα –Ληναίος –Φωτίου θα λειτουργεί μόνο για εμβολιασμένους με την επίδειξη πιστοποιητικού εμβολιασμού ή νόσησης ( με διάρκεια 180 ημερών ).
Για περισσότερες πληροφορίες: Ιστορία ενός Σκύλου που τον έλεγαν Πιστό
